داخلی  »  مقاله  »  بين الملل

مجاوران کوي دوست

زندگي‌نامه بزرگان مدفون در حرم امام حسين(ع)

نوشته: سید حجت سجادی زاده

9 مرداد 1387 ساعت 12:46
ساختمان فعلي حرم امام حسين(ع) از ابنيه تاريخي دوران صفوي و عثماني و قاجار بوده و متشکل از يک صحن، رواق‌ها و حجره‌هاي متعددي در گرداگرد آن است.
به گزارش خیمه، برخي از حجرات از ويژگي خاصي برخوردارند، چرا که چندين عالم و شخصيت در آن‌جا مدفون‌اند از جمله بقعه و حجره‌اي که قبور ميرزا محمد تقي شيرازي (رهبر انقلاب مردمي عليه انگليس) و ميرزا محمدتقي خان اميرکبير در آن قرار دارد. 

آگاهي نسبت به يک مکان مقدس ديني از جمله حرم امامان و مضاجع شريف آن بزرگان باعث عمق بخشيدن به زيارت و استفاده دوچندان از اين گهرهاي گم‌شده و غريب مي‌گردد.

* محمدباقر وحيد بهبهاني
(1118-1206ﻫ‌‌ ق)
القاب: مروج مذهب، محقق ثالث، علامه ‌ثاني
نام ‌پدر: محمد اکمل ‌بهبهاني از نوادگان شيخ مفيد
مادر: دختر نورالدين بن ملا محمدصالح مازندراني داماد علامه مجلسي
محل‌ ولادت: اصفهان
محل دفن: کربلا، داخل حرم پايين پاي شهداي کربلا
هجرت‌هاي‌علمي: از اصفهان به نجف، از نجف به بهبهان، از بهبهان به کربلا
خدمات: تلاش ‌در جهت مبارزه با اخباري‌گري و اخباری‌گرايي
او در ابتداي کار طريق اخباريان را پسنديد و مدتي نيز با آن‌ها هم‌مسلک گشت ولي در پژوهش‌هايش دلائلي بر نادرستي اين روش يافت که موجب شد از اين نحله فکري بيرون آيد و به همراه شيخ يوسف بحراني راه مبارزه با آن را در پيش گيرد.
تأليفات: فوائد ‌حائريه، حاشيه ‌بر مسالک 

* ملاحسينقلي همداني
(1239-1311ه‌ق)
نسب: ايشان از نوادگان جابر بن عبدالله انصاري صحابي مشهور پيامبر(ص) هستند.
پدر: رمضان‌علی که به چوپانی و پینه‌دوزی مشغول بوده است.
علت ‌تسمیه: به جهت نذر، پدر نام او را نوکر امام حسین(ع) نهاد
محل ولادت: شوند درگزین در همدان
محل دفن: کربلا، صحن‌ مطهر امام‌حسین(ع)، حجره چهارم
هجرت‌های ‌علمی: از زادگاهش‌ به ‌تهران، از تهران به سبزوار (ملاهادی‌سبزواری)، از سبزوار به نجف (شیخ مرتضی انصاری در فقه و سید علی شوشتری در اخلاق)
ویژگی‌ها: پایه‌گذار مکتب ‌اخلاقی، تربیت ‌شاگردانی ‌فقیه ‌و متخلق
مبارزه با صوفی‌گری، تأکید بر خودشناسی و توجه‌ به مسائل سیاسی و اجتماعی
شاگردان: سید عبدالحسین ‌لاری (فقیه ‌و رهبر مبارزه ‌علیه انگلیس ‌در منطقه جنوب ایران)، سیدجمال‌الدین اسدآبادی، سید محمد سعید حبوبی (فقیه و رهبر انقلاب عراق علیه انگلیس)، سید محمد باقر بهاری (در مبارزه با امپراتوری روسیه فتوای تحریم اجناس روسی را صادر کرد) 

* شیخ ‌یوسف‌ بحرانی
(1107-1186ه ق)
پدر: شیخ احمد که در کنار تحصیل علم با ماهی‌گیری گذران زندگی می‌نمود.
محل تولد: قریه «ماحوز» در بحرین
محل دفن: کربلا، حرم مطهر امام ‌حسین(ع)
هجرت‌های‌ علمی: بر اثر هجوم خوارج و ناصبی‌ها به شیعیان، به قطیف هجرت کرد، شش سال از خرمن علم شیخ احمد بلادی خوشه چید، بعد از آن به شیراز هجرت کرد و 14 سال در کنار تدریس دروس عالی حوزه عهده‌دار منصب امامت‌ جمعه شیراز بود. 8 سال در فسا ماند و در سکوت این شهر«حدائق ‌الناضره‌ فی احکام ‌العتره الطاهره» را نوشت. بعد از آن به مشهد و قم و بهبهان رفت و کتاب «اجوبه ‌المسائل ‌البهبهانیه» را نوشت، او که تمایلی به اخباری‌گری داشت، به کربلا رفت. سخنان وحید بهبهانی دو سوم شاگردان او را به شیوه اجتهاد و اصول برگرداند ولی صاحب حدائق با بینش سیاسی بالای خود آرزوی بروز اختلاف میان علمای شیعه را بر دل استعمار نهاد.
خدمات: تربیت شاگردانی هم‌چون سید بحرالعلوم، میرزای ‌قمی
ملا مهدی ‌نراقی، صاحب ریاض، و ...
تألیفات: الحدائق‌الناضره، النفحات‌ الملکوتیه ‌فی ‌رد علی ‌الصوفیه، سلاسل‌ فی ‌تقیید لابن ‌ابی‌الحدید
 
* شیخ ‌محمدتقی ‌حائری ‌شیرازی، میرزای‌دوم
(1258-1338ه ق)
پدر: عالم صالح و عارف کامل میرزا محب علی شیرازی
محل ولادت: شیراز
محل دفن: کربلا، صحن مطهر امام حسین(ع) قسمت‌ شرقی قبله
هجرت‌های علمی: از شیراز به کربلا، از کربلا به سامراء.
پس از وفات سید محمدکاظم یزدی، مرجعیت واحده‌ی شیعیان جهان شد و ادامه عمر خویش را در کربلا سپری کرد.
ویژگی‌ها: رهبری انقلاب مردم عراق بر ضد استعمار پیر انگلیس در سال 1920 میلادی و تشکیل «الجمعیه‌الاسلامیه» در همین راستا و تربیت شاگردانی از قبیل شیخ‌ آقابزرگ ‌تهرانی، شیخ‌ عبدالکریم ‌حائری (مؤسس ‌حوزه)، شیخ ‌محمد جواد بلاغی، آیت‌الله ‌شاه‌آبادی (استاد اخلاق)، آیت‌الله مرعشی نجفی
تألیفات: حاشیه ‌بر ‌مکاسب‌ و رسائل ‌شیخ‌ انصاری، شرح‌الارجوزه ‌الرضاعیه ‌و کتاب ذخیره‌العباد لیوم المعاد و ... 


* میرزا محمدتقی خان امیرکبیر
(1222-1268ه ق)
پدر: کربلایی محمد قربان معروف به کربلایی
محل ولادت: هزاوه از محله‌های فریمان
محل دفن: کربلا، صحن مطهر امام حسین(ع)
ویژگی‌ها: صدارت اعظم در زمان ناصرالدین شاه
از نظر اخلاق دارای درستي و راست‌کرداري بود به قول رضاقلي‌خان هدايت که او را نيک مي‌شناخت؛ به رشوه و عشوه کسي فريفته نمي‌شد. دکتر پلاک اتريشي مي‌نويسد: «پول‌هايي که مي‌خواستند به او بدهند و نمي‌گرفت، خرج کشتنش شد. او به گفته و نوشته‌ی خویش اعتبار می‌نهاد». به قول نويسنده صدرالتواريخ: «از براي حکم خود ناسخ قرار نمي‌داد. هرچه مي‌گفت، به جا مي‌آورد، به هيچ وجه حکم او ناسخ نداشت».
خدمات: تأسیس ‌چاپارخانه، تأسیس ‌دارالفنون، ترویج‌ ترجمه‌ و انتشار کتب ‌علمی، ایجاد روزنامه ‌و انتشار کتب، ترویج ‌ساده‌نویسی و لغو القاب، استخراج ‌معادن، گسترش کشاورزی و آبیاری و ... 

* سید محمدباقر موسوی ‌قزوینی ‌حائری، صاحب‌ ضوابط الاصول
(متوفای1264ه ق)
از شاگردان شیخ موسی بن جعفر است که در صحن مقدس امام حسین (ع) مدفون می‌باشد. 

* ابن خازن
(متوفای 518 ه ق)
در اواسط قرن هشتم در بیت علم متولد شد و سال‌ها از محضر پدر بزرگوارش عزالدین ابومجد فرزند شمس‌الدین محمد خازن و علمای دیگر امثال فخرالمحققین بهره‌مند بود اما بیشتر مراتب علمی او از محضر شیخ محمد بن مکی نصیب او گردید. ابن‌خازن قبل از فاضل مقداد از اساتید بزرگ عراق بود و امثال سید علی نیلی و شیخ احمد بن فهد حلّی از نیز محضر او بهره‌مند بودند و خود به مقام استادی رسیدند. تاریخ دقیقی از وفات او به دست نمی‌آید. ظاهراً در اوایل قرن نهم وفات نموده است.
محل دفن: کربلا، حرم امام حسین (ع) 

* محمد حسین ‌اصفهانی؛ صاحب ‌فصول (متوفای 1261ه ق)
شيخ محمد حسين فرزند عبدالرحيم مشهور به صاحب فصول یکی از اساتيد بزرگ و فقهای معروف اصولی جهان تشيع است. وی برادر صاحب حاشيه (شيخ محمدتقی اصفهانی) است. شيخ محمد حسين از فضلای کرسی درس سيد رياض و پسرش سيد محمد مجاهد و مرحوم شريف العلماء به شمار می‌رفت.
محل دفن: کربلا، حرم امام حسین (ع) 

* محمد صالح‌ برغانی؛ صاحب ‌مخزن ‌البکاء
(متوفای 1275ه ق)
ملا محمد صالح برغانی طالقانی فرزند ملا محمد از علمای قزوین می‌باشد.
ایشان کتابی در تفسیر با عنوان «لوامع‌التنزیل» دارند که هنوز به چاپ نرسیده است. این تفسیر رویکردی روایی ـ کلامی دارد و نسخه خطی آن در کتابخانه محمد صالح‌ برغانی موجود است.
محل دفن این عالم فرزانه در حرم امام حسین (ع) می‌باشد.
از دیگر علمایی که قبر شریف‌شان در حرم امام حسین (ع) قرار دارد، می‌توان به ابوعلی همام کاتب، شیخ محسن ابوالحب، میرزا محمد شفیع ثقه‌الاسلام، شیخ حسین اردکانی و میرزا مهدی حسینی شیرازی اشاره داشت.

* تمام مطالب از کتاب‌های گلشن ابرار  تالیف جمعی از مولفان و هدیه‌الاحباب(الکنی والقاب) شیخ عباس قمی(ره) برگرفته شده است.
کد مطلب : 2287
ارسال اين مطلب به دوستان
ارسال اين مطلب به دوستان
دريافت فايل مطلب
دريافت فايل مطلب
نسخه قابل چاپ
نسخه قابل چاپ